นางอุสสา

นางอุสสา (นางอุษา)
นางอุสสา หรือนางอุษา เป็นนางเอกจากวรรณกรรมเรื่องโคลงอุสสาบารส ซึ่งเป็นกวีนิพนธ์ที่เก่าแก่ของล้านนา แต่ไม่ทราบว่าใครเป็นผู้แต่ง เนื้อเรื่องโดยย่อมีอยู่ว่า 

มีเมืองใหญ่แห่งหนึ่งชื่ออุตตรปัญจาลนคร พระเจ้ามันตุธาตุจักกทรงเป็นกษัตริย์ปกครอง พระองค์มีโอรส 6 องค์ องค์ที่ 2 ชื่อพิมพิสาร ซึ่งในเวลาต่อมาได้ไปครองเมืองทวารกา โดยมีมเหสีชื่อเทพมาลี และโอรส 2 องค์ คือ พระบารส กับไทยราชกุมาร และธิดา 1 องค์ คือ สิริปทุมมา

ส่วนเมืองกาสีนั้น วิสุทธิฤาษีได้ลูกสาวบุญธรรมที่เกิดจากดอกบัว ซึ่งพระอินทร์ประทานมาให้ จึงเก็บมาเลี้ยงไว้จนโต และในเวลาต่อมาได้มอบให้พระเจ้าพานพรหมทัตต์รับเป็นเป็นธิดา เมื่อนางโตขึ้นก็มีรูปโฉมงดงาม เป็นที่หมายปองของเมืองต่างๆ พระเจ้าพานพรหมทัตต์จึงโปรดให้ประลองฝีมือด้วยธนูสหัสสถาม ซึ่งพระบารสเป็นผู้ได้รับชัยชนะ จึงได้นางอุสสาเป็นชายา ต่อมา พระเจ้าพานพรหมทัตต์ไม่พอใจพระบารส เพราะลอบเข้าหานางอุสสาก่อนพิธีวิวาห์ จึงจับตัวขังไว้ กองทัพจากเมืองทวาริกา จึงยกมาช่วย และพระบารสเป็นฝ่ายมีชัยสามารถหนีออกจากกรงขัง หลังจากนั้นจึงพานางอุสสากลับไปครองเมืองทวาริกา

บทบาทของนางอุสสาที่โดดเด่น คือ เป็นผู้มีสติปัญญาอันเฉลียวฉลาด ดังจะเห็นได้จากการยกอุปมาเปรียบเทียบ ให้พระบารสฟัง ดังนี้

ปลาซิวปาเปิบคั้น อานนท์   นั้นนา
ปลาซ่อนกินบึกเลิม ห่อนได้
ท่านบ่รักหากตามเติม จงฝาก   ไปนัน
ตักน้ำใส่ซ้าต้นเต้า ห่อนเต็ม
ไม้ค้อมมันหากค้อม ลงจนหัก   แลพี่
ท่านบ่รักจำใจรักใคร ห่อนได้
ไมตรีบ่มีนัก จักสมเยื่อง   ใยจา
ใจเจตน์ถึงข้าไห้ หอดหิว
ตนอวลคือดอกไม้ โรยรา   แลพี่
ดูบ่มีรสหอมหลาย กลิ่นค้อย
เต็มเรืองก็เรืองดาย บานเสียเปล่า   รักเฮย
ใจพี่บาสงสร้างแท้ ดั่งเมีย

ใส่ความเห็น

Filed under นางในวรรณกรรมล้านนา

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s