นางวิมาลา

นางวิมาลา
นางวิมาลาเป็นนางเอกจากวรรณกรรมค่าวซอเรื่องชิวหาลิ้นคำ เนื้อหาโดยย่อมีอยู่ว่า 

ท้าวผัสสะวดี กษัตริย์แห่งเมืองปารา และพระนางจันทเทวี มีโอรส ชื่อ สุวรรณชิวหา หรือชิวหาลิ้นคำ ส่วนบุตร ของเศรษฐี ที่เกิดวันเดียวกันกับชิวหาลิ้นคำชื่อ บุตตมาร ซึ่งในเวลาต่อมาได้เป็นพระสหายกับโอรส สามารถเข้าออกในเมืองได้อย่างสบาย อยู่มาวันหนึ่งโหรทำนายว่าบ้านเมืองจะมีเคราะห์ ต้องปิดประตูเมือง 7 วันไม่ให้คนเข้าออก บุตตมารต้องการจะมาพบชิวหาลิ้นคำ ก็ไม่สามารถเข้าเมืองได้ จึงบังเกิดความโกรธแค้น และหนีไปเรียนวิชากับฤาษี ต่อมาได้รบกับยักษ์ ชื่อวิชาทอน แต่ไม่มีใคร เป็นฝ่ายชนะ ทั้งสองจึงจับมือเป็นเพื่อนร่วมน้ำสาบาน หลังจากนั้นจึง ชวนกันไปรบกับพญาเจ้าเมืองพารา เทวดาจึงพาตัว ชิวหาลิ้นคำไปอยู่กับพระฤาษี ยักษ์ได้จับท้าวผัสสะวดีกิน ส่วนนางจันทเทวีหนีไปอยู่กับสองตายายในสวน

ฝ่ายชิวหาลิ้นคำซึ่งเล่าเรียนศิลปวิทยากับพระฤาษีนั้น ต่อมาก็ได้นางวิมาลาลูกสาวพระฤาษีที่เกิดจากดอกบัวเป็นชายา หลังจากเล่าเรียนวิชาจบแล้วจึงขอลากลับบ้านเมืองของตน ระหว่างทางชิวหาลิ้นคำถูกกินรีสองนางคือ นางพิมลากับนาลิกา ลักพาตัวไปไว้ยังเขาไกรลาศ ส่วนนางวิมาลานั้น เทวดาพาไปอาศัยอยู่ในถ้ำแห่งหนึ่ง ฝ่ายกินรีสองนางนั้นถูกพ่อดุด่าว่ากล่าว และสั่งให้นำตัวชิวหาลิ้นคำไปส่งที่เดิม เมื่อชิวหาลิ้นคำไม่พบนางวิมาลา จึงเดินทางเข้าเมืองปารา และชุบชีวิต พระยาผัสสะวดี ให้ฟื้นขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง หลังจากนั้นจึงพาพระบิดามารดาไปไว้ในถ้ำแห่งหนึ่ง ชิวหาลิ้นคำต้องการทดแทนบุญคุณของสองตายาย จึงแปลงกายเป็นไก่แก้วให้ยายพาไปขาย ยายได้ขายไก่แก้วให้แก่นางจันทราเกษรลูกสาวเศรษฐี ถึงเวลากลางคืน ชิวหาลิ้นคำก็แปลงร่างเป็นมนุษย์ และได้นางจันทราเกษรเป็นชายา หลังจากนั้นจึงลานางกลับไปหาสองตายาย โดยแปลงร่าง เป็นนกสาริกา ยายได้ขายนกสาริกาให้แก่นางกีบสมุทรลูกสาวเศรษฐี ชิวหาลิ้นคำก็ได้นางเป็นชายาอีกผู้หนึ่ง

ต่อมาชิวหาลิ้นคำแปลงกายเป็นม้า ยายจึงนำไปขายให้กับบุตตมาร เมื่อบุตตมารทราบว่าเป็นชิวหาลิ้นคำ จึงจับม้าตัวนั้นกิน แต่หลังจากกินม้าแล้ว บุตตมารก็อาเจียนลงในสระ ชิวหาลิ้นคำจึงแปลงกายเป็นปลาตะเพียนทอง เมื่อนางวรรณะคำฟู ธิดาของพระยาเจ้าเมืองพาราณสีมาพบเข้า จึงนำไปเลี้ยงไว้ ถึงเวลากลางคืนชิวหาลิ้นคำก็แปลงร่างเป็นมนุษย์อาศัยอยู่กินด้วยกัน ครั้นนางวรรณะคำฟูตั้งครรภ์ พญาเจ้าเมืองจึงสั่งให้จับตัวชิวหาลิ้นคำ ซึ่งบุตตมารกับวิชาทอนได้อาสาเข้าจับกุม ชิวหาลิ้นคำ จึงได้ฆ่าบุตตมารกับยักษ์วิชาทอน แล้วพาพระบิดามารดาและชายาของตนกลับเข้าเมืองปารา ต่อมาชิวหาลิ้นคำก็ได้ขึ้นครองเมืองนั้น

บทบาทของนางวิมาลาในค่าวซอเรื่องนี้ไม่ค่อยโดดเด่นมากนัก เนื่องจากเนื้อหาต้องการนำเสนอคติสอนใจใน ด้านการคบคนชั่วเป็นมิตร เช่น

จาเปรียบเหมือน ใบคาห่อฮ้า
ปกบ่กุ้ม เหม็นไป

นอกจากนี้แล้ว กวีผู้แต่งได้ให้แง่คิดในการคบกับบัณฑิต ดังนี้

บัณฑิโต นักปราชญ์เจ้าชั้น
เสมอดั่งอั้น ดวงไฟ
อเสวนะ เป็นที่อาศัย
เราควรดีไป คบนักปราชญ์เจ้า

คติสอนใจอีกประการหนึ่ง คือการสอนให้รู้จักเจียมตัว เช่น

หิ่งห้อยตัวน้อย ถามเอี่ยงพระจันทร์
อันใสส่องงาม ลอยบนเมฆฟ้า
ฝูงหมู่รุกขา เทวาโลกหล้า
บ่เท่าอินทา อยู่ฟ้า
แม่น้ำแสนสาย จักมาเอี่ยงท้า
สมุทรใหญ่กว้าง คงคา
ชาตินกน้อย แขกเต้าแลหลวา
หากมาถามลอง การวิกแก้ว

ใส่ความเห็น

Filed under นางในวรรณกรรมล้านนา

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s