นางรัตนาพิมพา

นางรัตนาพิมพา
นางรัตนาพิมพาเป็นนางเอกจากวรรณกรรมประเภทค่าวซอเรื่องอ้ายร้อยขอด ซึ่งแต่งขึ้นโดยกวีไม่ทราบชื่อ ราวปี พ.ศ.2474 เนื้อหามีอยู่ว่า 

ท้าวสิริมติและพระนางคันธา กษัตริย์แห่งเมืองอินทะ ทรงมีราชธิดาเจ็ดนาง คนสุดท้องชื่อรัตนาพิมพา ส่วนขอทานสอง สามีภรรยาคือ จุททังและจันทมณี มีบุตรชื่ออ้ายร้อยขอด เมื่อบิดามารดาตายไป อ้ายรอดขอดก็เที่ยวขอทานเลี้ยงชีพไปวันๆ

อยู่มาวันหนึ่งท้าวสิริมติได้จัดงานมหากฐินขึ้น และได้แจกทานแก่เหล่ายาจกทั่วไป ซึ่งในครั้งนั้นอ้ายร้อยขอดได้เข้ามา ขอทานด้วย เมื่อนางรัตนาพิมพาเห็นเข้าก็เกิดความสงสาร จึงให้ อ้ายร้อยขอดร่วมอนุโมทนาทำบุญกับนาง ซึ่งทำให้ ท้าวสิริมติบังเกิดความโมโหเป็นอย่างยิ่ง จึงขับไล่นางรัตนาพิมพาให้ออกไปอยู่กับอ้ายร้อยขอดนอกเมือง ส่วนธิดาอีกหกนางนั้น โปรดให้เลือกคู่ครองได้ตามใจชอบ

ครั้นถึงฤดูปลูกข้าว อ้ายร้อยขอดไปขอทำนากับหกเขย แต่ก็ไม่มีใครยอมให้ทำด้วย อ้ายร้อยขอดจึงให้นางรัตนาพิมพา ไปขอที่นากับท้าวสิริมติ เมื่อไถหักนั้น อ้ายร้อยขอดขุดได้แก้ววิเศษ จึงเก็บรักษาไว้อย่างดี ต่อมาท้าวสิริมติให้หกเขยไปค้าขาย ยังเมืองจัมปา โดยให้อ้ายร้อยขอดตามไปด้วยในฐานะคนรับใช้ ครั้นไปถึงแล้วอ้ายร้อยขอดจึงได้มอบแก้วให้พระยาเจ้าเมืองตีราคา ต่อมาพระยาเจ้าเมืองจึงรับอ้ายร้อยขอดเป็นราชบุตรบุญธรรม อยู่มาไม่นาน อ้ายร้อยขอดคิดถึง นางรัตนาพิมพา จึงพาทหารและ ข้าทาสบริวารยกมายังเมืองอินทะ ซึ่งพระยาเจ้าเมืองได้อัญเชิญให้ขึ้นครองเมืองในเวลาต่อมา โดยได้นามใหม่ว่าท้าวพันธุมติ

สำหรับบทบาทอันน่าชมชื่นของนางรัตนาพิมพานั้น คือเป็นผู้ที่มีจิตใจใฝ่ในบุญกุศล ดังจะเห็นได้จากตอนที่อนุญาต ให้อ้ายร้อยขอดร่วมทำบุญด้วย ดังตัวอย่าง

นางยินสงสาร อินดูหนุ่มน้อย นางก็จากหั้นเดินไป
หากุมารน้อย ร้อยขอดเข็ญใจ นางยกขันไป ปราศรัยที่ใกล้
ว่าดูกรา เชษฐาพี่อ้าย ทุคตะชายบ่าวน้อย
ท่านนี้เกิดมา เข็ญใจต่ำคล้อย บ่เป็นที่ห้อยใจดี
ข้าวของสิ่งทรัพย์ อันใดบ่หมี พ่อแม่ภูมี ก็หาบ่ได้
พี่เชษฐาเหย ท่านจุ่งมาไหว้ ถือขันมาลัยแช่มช้อย
โมทนาบุญ กับข้าน้อย ที่ขันดอกสร้อยมาลา
ข้าจักยื่นน้อม ท่านตนเมตตา กับพ่อพระยา หื้ออยู่ชื่นหน้า
ส่วนทุคตะ กุมารหน่อหล้า ยิ้มละไมใจไธ้

ใส่ความเห็น

Filed under นางในวรรณกรรมล้านนา

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s